Paletopojemnik IBC, w przepisach nazywany DPPL (duży pojemnik do przewozu luzem), to zbiornik z tworzywa w stalowej klatce, osadzony na palecie. Najpopularniejsza wersja ma 1000 litrów pojemności i wymiary ok. 1200 x 1000 x 1160 mm, czyli zajmuje miejsce jednej palety przemysłowej. W IBC magazynuje się i przewozi kwasy, ługi, rozpuszczalniki, glikole i inne ciecze. Poniżej wyjaśniamy, jak jest zbudowany, co oznacza kod UN na tabliczce, jak długo można go używać i jak bezpiecznie składować oraz transportować w nim chemikalia.
Co to jest paletopojemnik IBC (DPPL)
IBC to skrót od angielskiego Intermediate Bulk Container. W polskich przepisach o przewozie towarów niebezpiecznych (ADR) ten sam pojemnik nazywa się DPPL. Na co dzień mówi się też o nim "mauzer", "kontener IBC" albo "paletopojemnik". To rozwiązanie pośrednie między beczką 200 l a cysterną: jeden pojemnik mieści tyle, co pięć beczek, a przewozi się go zwykłym wózkiem widłowym.
Typowy paletopojemnik składa się z trzech części:
- zbiornika wewnętrznego z polietylenu wysokiej gęstości (HDPE), odpornego na większość kwasów, zasad, alkoholi i glikoli; część rozpuszczalników organicznych może go zmiękczać, dlatego zgodność materiału zawsze sprawdza się w karcie charakterystyki;
- klatki ze stali ocynkowanej, która chroni zbiornik przed uderzeniem i przenosi nacisk przy piętrowaniu;
- palety z tworzywa, stali lub drewna, z wejściem dla wideł z czterech stron.
Na górze jest wlew (zwykle DN 150 lub DN 225) z zakrętką i odpowietrzeniem, a na dole zawór spustowy, najczęściej kulowy lub motylkowy DN 50 albo DN 80.
Jaka paleta pod IBC
| Paleta | Zalety | Kiedy wybrać |
|---|---|---|
| z tworzywa | odporna na wilgoć i chemikalia, łatwa do mycia | przemysł spożywczy, farmaceutyczny, kosmetyczny, agresywne chemikalia |
| stalowa | najwyższa wytrzymałość, przewodzi ładunki elektryczne | ciecze łatwopalne, strefy zagrożenia wybuchem (Ex), petrochemia |
| drewniana | najtańsza, łatwa w naprawie | ciecze mniej agresywne, dostawy jednorazowe bez zwrotu pojemnika |
Wymiary i pojemność DPPL
| Pojemność | Wymiary (dł. x szer. x wys.) | Masa pustego pojemnika |
|---|---|---|
| 600 l | ok. 1200 x 800 x 1000 mm | ok. 40-45 kg |
| 800 l | ok. 1200 x 1000 x 1000 mm | ok. 50 kg |
| 1000 l | ok. 1200 x 1000 x 1160 mm | ok. 55-65 kg |
| 1250 l | ok. 1200 x 1000 x 1340 mm | ok. 65-70 kg |
Wymiary i masa różnią się nieco w zależności od producenta i rodzaju palety. Pełny pojemnik 1000 l waży tyle, ile jego zawartość plus tara: z wodą ok. 1060 kg, z acetonem ok. 850 kg, a z kwasem azotowym 52-55% ok. 1390 kg. Dlatego cięższe ciecze nalewa się do IBC w mniejszej ilości (kwas azotowy zwykle ok. 850 l), a oprócz pojemności zawsze patrzy się na dopuszczalną masę brutto z tabliczki.
Oznaczenia UN na paletopojemniku
Pojemnik dopuszczony do przewozu towarów niebezpiecznych ma na tabliczce kod UN, na przykład:
UN 31HA1/Y/03 26/PL/xxxx/1900/1300
- 31HA1 - typ pojemnika: 31 to DPPL do cieczy, H oznacza zbiornik z tworzywa, A stalową konstrukcję zewnętrzną, 1 wersję ze sztywnym zbiornikiem wewnętrznym (tzw. DPPL złożony);
- Y - grupy pakowania, dla których pojemnik jest dopuszczony: X to grupy I, II i III, Y grupy II i III, Z tylko grupa III;
- 03 26 - miesiąc i rok produkcji;
- PL i dalszy ciąg - państwo dopuszczenia oraz producent;
- 1900 - obciążenie, jakim pojemnik badano w próbie piętrowania, w kg (dopuszczalne obciążenie w magazynie pokazuje osobny symbol piętrowania z podaną masą);
- 1300 - maksymalna dopuszczalna masa brutto w kg.
Przed napełnieniem sprawdź, czy grupa pakowania i gęstość produktu mieszczą się w tych parametrach. Kwas o gęstości 1,3 g/cm³ w pojemniku 1000 l da ok. 1360 kg brutto, czyli więcej niż dopuszcza tabliczka z przykładu.
Magazynowanie chemikaliów w DPPL
- Zgodność materiałów. Uszczelki zaworu i wlewu (EPDM, FKM/Viton, PTFE) muszą być odporne na przechowywaną ciecz. Wyciek przy zaworze spustowym to najczęstsza awaria w magazynie.
- Ochrona przed słońcem. Promieniowanie UV osłabia polietylen. Pojemniki trzymaj pod dachem albo stosuj osłony i wersje z dodatkiem UV.
- Temperatura. Unikaj przegrzewania i zamarzania produktu. Ciecze o wysokiej temperaturze krzepnięcia (np. kwas octowy lodowaty) przechowuje się w ogrzewanym pomieszczeniu.
- Piętrowanie. Na pełnym pojemniku nie wolno ustawiać więcej, niż podaje symbol dopuszczalnego obciążenia przy piętrowaniu na pojemniku. W praktyce pełne IBC 1000 l w magazynie stawia się zwykle najwyżej po 2-3 w słupie, a w transporcie zwykle się ich nie piętruje.
- Wanny wychwytowe. Przyjęta w Polsce i UE dobra praktyka to wanna o pojemności co najmniej 110% największego pojemnika albo 25% łącznej objętości wszystkich pojemników nad nią, w zależności od tego, która wartość jest większa. Polskie przepisy nie podają jednej ogólnej wartości dla wszystkich magazynów. Konkretne wymagania wynikają z przepisów przeciwpożarowych, pozwoleń środowiskowych zakładu i kart charakterystyki.
- Segregacja. Kwasy trzymaj z dala od zasad, utleniacze (np. kwas azotowy, nadtlenek wodoru) z dala od cieczy łatwopalnych i substancji organicznych.
- Oznakowanie. Każdy pojemnik powinien mieć czytelną etykietę z nazwą produktu i piktogramami zagrożeń, także po częściowym opróżnieniu.
Transport płynnych chemikaliów w IBC zgodnie z ADR
- Do towarów niebezpiecznych używa się wyłącznie pojemników z ważnym oznaczeniem UN, dopuszczonych do danej grupy pakowania.
- DPPL z tworzyw i złożone mogą przewozić niebezpieczne ciecze przez 5 lat od daty produkcji, chyba że dla danej substancji przewidziano krótszy okres.
- Pojemnik przechodzi badanie szczelności i oględziny co 2,5 roku oraz przegląd okresowy co 5 lat. Data ostatniego badania jest na tabliczce.
- Pojemnika nie napełnia się do pełna: zostawia się wolną przestrzeń na rozszerzalność cieplną cieczy, zgodnie z dopuszczalnym stopniem napełnienia z ADR.
- Numer UN produktu i nalepki ostrzegawcze umieszcza się na dwóch przeciwległych bokach pojemnika.
- Ładunek mocuje się pasami tak, żeby pojemniki nie przesuwały się na skrzyni, a zawory zabezpiecza przed przypadkowym otwarciem.
- Zwolnienia dla małych ilości (pkt 1.1.3.6 ADR) zależą od kategorii transportowej towaru. Jeden pełny IBC 1000 l zwykle wyczerpuje albo przekracza ten limit, dlatego przewóz najczęściej wymaga kierowcy z uprawnieniami ADR i pełnego wyposażenia pojazdu.
Elektryczność statyczna i ciecze łatwopalne
Przy napełnianiu i opróżnianiu przepływająca ciecz ładuje się elektrostatycznie. W przypadku rozpuszczalników (aceton, toluen, ksylen, octany, alkohole) iskra może zapalić opary. Dlatego:
- do cieczy łatwopalnych używa się pojemników w wersji Ex, z antystatycznym zbiornikiem wewnętrznym;
- przed przelewaniem uziemia się klatkę pojemnika i łączy ją przewodem wyrównawczym z naczyniem lub instalacją;
- napełnia się od dołu albo rurą zanurzoną, bez swobodnego spadania strumienia;
- w strefie przelewania nie może być otwartego ognia ani narzędzi iskrzących.
Przeglądy i ponowne użycie pojemników
- Przed każdym napełnieniem obejrzyj klatkę, paletę, zbiornik i zawór. Pęknięcia, odkształcenia, zmatowienie lub kredowanie tworzywa i nieszczelny zawór dyskwalifikują pojemnik.
- Pojemnik po jednej substancji napełniaj tylko tą samą lub zgodną substancją. Resztki niezgodnej chemii mogą wywołać reakcję w zbiorniku.
- Pojemniki rekondycjonowane (umyte, po wymianie zaworu) i rebottlowane (z nowym zbiornikiem w starej klatce) są tańsze od nowych, ale muszą mieć aktualne badania.
- Do żywności, pasz i kosmetyków używa się wyłącznie pojemników z atestem do kontaktu z żywnością, najlepiej nowych.
Najczęstsze pytania
Jakie są wymiary DPPL 1000 l?
Zwykle ok. 1200 x 1000 x 1160 mm, czyli podstawa palety przemysłowej.
Ile waży pusty paletopojemnik?
Pojemnik 1000 l waży ok. 55-65 kg, zależnie od producenta i rodzaju palety.
Jak długo można używać IBC do chemikaliów?
Do przewozu niebezpiecznych cieczy w DPPL z tworzyw i złożonych: 5 lat od daty produkcji, z badaniem szczelności co 2,5 roku. Do magazynowania własnego pojemnik może służyć dłużej, jeśli jest w dobrym stanie, ale nie wolno go już używać do przewozu towarów niebezpiecznych.
Czym różni się IBC od DPPL?
Niczym. IBC to nazwa angielska, DPPL to nazwa używana w polskiej wersji ADR.
Czy w IBC można przechowywać rozpuszczalniki?
Tak, ale tylko w pojemnikach dopuszczonych do danej substancji, najlepiej w wersji Ex, z uziemieniem przy przelewaniu.
Chemikalia w kontenerach IBC w Archem
W kontenerach IBC dostarczamy firmom m.in. kwas azotowy, kwas mrówkowy 85%, aceton, alkohol izopropylowy, glikol propylenowy, glikol etylenowy i butyldiglikol. Dostawę w IBC wyceniamy na zapytanie.
